İki kişinin depresyonu asla tamamen aynı değildir. Dünya genelinde 280 milyondan fazla insan depresyon yaşıyor olsa da, bu deneyimi birebir aynı şekilde yaşayan iki kişi bulmak neredeyse imkânsızdır.

1.000 kişilik rastgele bir örneklemden depresyonu tanımlamalarını isteseydik, büyük olasılıkla 1.000 farklı anlatıyla karşılaşırdık. Peki bunun nedeni nedir?

Depresyonu Tanımlamak

Depresyon ya da majör depresif epizot, dokuz temel belirti üzerinden tanımlanan bir ruh sağlığı durumudur:

• Depresif ruh hali
• Anhedoni (belirgin ilgi ve zevk kaybı)
• Kilo veya iştah değişiklikleri
• Uykusuzluk veya aşırı uyku hali
• Psikomotor ajitasyon veya gerileme
• Yorgunluk ya da enerji kaybı
• Değersizlik veya uygunsuz suçluluk duyguları
• Düşünme veya konsantrasyon güçlüğü
• Tekrarlayan ölüm veya intihar düşünceleri

Bir kişiye depresyon tanısı konulabilmesi için bu belirtilerden en az beşinin, en az iki hafta boyunca devam etmesi ve başka bir durumla daha iyi açıklanamıyor olması gerekir.

Ancak bu tanımlanmış kriterlere rağmen depresyon neden bu kadar farklı görünür?

Depresyonun Farklı Görünme Nedenleri

1. Belirti Kombinasyonlarının Çeşitliliği

Depresyon tanımı, farklı semptom kombinasyonlarına izin verir. Eiko Fried ve Randolph Nesse (2015), 3.000’den fazla hastayı analiz ettikleri çalışmada depresyonun 1.000’den fazla benzersiz belirti profiliyle ortaya çıkabileceğini göstermiştir.

2. Öznel Deneyimler

Depresyon, büyük ölçüde öznel deneyimlere dayanır. Bir kişinin yaşadığı üzüntü, boşluk hissi ya da isteksizlik; bir başkasının deneyiminden niteliksel olarak farklı olabilir.

3. Yaşa Göre Farklılıklar

Çocuklarda, ergenlerde ve yetişkinlerde depresyon farklı belirtilerle kendini gösterebilir. Ergenlerde irritabilite ve davranış sorunları ön plandayken, yetişkinlerde içe çekilme ve umutsuzluk daha belirgin olabilir.

4. Cinsiyet Farklılıkları

Kadınlar depresyon tanısını daha sık alırken, erkekler depresyonu öfke, alkol ya da madde kullanımı gibi farklı yollarla ifade edebilir.

5. Kültürel Etkenler

Kültürler, duyguların nasıl yaşandığını ve ifade edildiğini etkiler. Depresyon tanımı çoğunlukla Batı merkezli olduğu için, farklı kültürlerdeki deneyimleri tam olarak yansıtmayabilir.

Sonuç

Depresyona dair tek ve evrensel bir deneyim yoktur. Her bireyin yaşantısı kendine özgüdür. Bu farklılıkları anlamak, daha kapsayıcı ve bireye özgü destek yaklaşımları geliştirilmesine yardımcı olabilir.