Tüm dünyada her yıl 3 milyardan fazla yetişkin depresif dönemler yaşıyor. Özellikle gençler arasında depresyon ve anksiyete görülme sıklığı, 2020’de COVID-19 salgınının başlamasından bu yana belirgin biçimde arttı.

Depresyonun en yaygın tedavi yöntemleri ilaçlar ve konuşma terapisidir. Ancak son yıllarda artan sayıda araştırma, egzersizin de depresyon tedavisinde etkili olduğunu göstermektedir. Hatta bazı bulgular, düzenli egzersizin depresyon belirtilerini azaltmada ilaçlar ve terapi kadar güçlü olabileceğine işaret etmektedir.

Egzersiz ve Depresyon Arasındaki Bilimsel Bağlantı

Avustralyalı araştırmacılar, egzersiz ve depresyon arasındaki ilişkiyi inceleyen önceki sistematik derlemeleri bir araya getirerek kapsamlı bir şemsiye inceleme gerçekleştirdi. Bu yaklaşım, egzersizin ruh sağlığı üzerindeki etkilerine dair kanıtların bütüncül biçimde değerlendirilmesine olanak tanıdı.

British Journal of Sports Medicine’da yayımlanan bu genel inceleme, egzersizin çok çeşitli yetişkin popülasyonlarında depresyon, anksiyete ve psikolojik sıkıntı belirtilerini anlamlı biçimde azalttığını ortaya koydu.

Çalışma, sağlıklı yetişkinleri, ruhsal bozukluğu olan bireyleri ve kronik hastalıklara sahip kişileri kapsayan 97 ayrı sistematik incelemeden elde edilen bulguları birleştirdi.

Kimler Egzersizden Daha Fazla Fayda Görüyor?

Araştırmacılar, düzenli egzersizden en fazla faydayı depresyon, HIV ve böbrek hastalığı gibi birincil tıbbi tanıları olan bireylerin gördüğünü belirledi. Ayrıca hamile ve doğum sonrası dönemdeki kadınlarda da depresif belirtilerde belirgin iyileşmeler saptandı.

Daha yüksek yoğunlukta egzersiz yapan katılımcıların, semptomlarında daha güçlü iyileşmeler yaşadığı da bulgular arasında yer aldı.

Bununla birlikte, çok uzun süreli fiziksel aktivite müdahalelerinde etkinliğin zamanla azalabildiği; aylar veya yıllar boyunca egzersiz yapan bazı bireylerde belirtilerin kısmen geri dönebildiği gözlemlendi.

Tüm bu bulgulara rağmen, fiziksel aktivitenin — özellikle ruhsal bozukluğu ya da kronik hastalığı olan bireyler için — zihinsel sağlığın yönetiminde önemli bir destekleyici araç olduğu açıktır.

Egzersizin Diğer Ruhsal ve Bilişsel Faydaları

Bu inceleme, egzersizin faydalarına dair zaten güçlü olan kanıt havuzunu daha da genişletmektedir. Düzenli fiziksel aktivitenin;

• Çocukların okul performansını artırdığı,
• Yaşam süresini uzattığı,
• Demans riskini azalttığı

uzun süredir bilinmektedir.

Egzersizi Günlük Hayata Nasıl Dahil Edebiliriz?

Düzenli egzersiz alışkanlığını sürdürmede sosyal desteğin kritik bir rol oynadığı bilinmektedir. Bir arkadaşla birlikte egzersiz yapmak, motivasyonu ve sürekliliği artırabilir.

Ayrıca fayda görmek için saatlerce spor yapmaya gerek yoktur. Araştırmalar, daha kısa süreli ama yüksek yoğunluklu egzersizlerin de hem fiziksel hem zihinsel sağlığı iyileştirdiğini göstermektedir.

Örneğin; ısınma, yaklaşık 10 dakika yoğun aktivite ve ardından soğuma-esneme içeren, toplamda yaklaşık 30 dakikalık bir egzersiz bile anlamlı katkılar sağlayabilir.